• sihingyener

Escrima Nedir?

Escrima - Kali - Arnis

Türkiye’nin, profesyonel bir beyzbol ligine sahip olmamasına rağmen dünyada en çok beyzbol sopası satılan ülkelerden birisi arasında olduğunu biliyor muydunuz? Bu gerçek bir bilgi mi yoksa basit bir makara mı bilmiyorum ancak şurası doğru ki ülkemizde birçok arabada beyzbol sopası, bıçak vb. ateşsiz silahlar bulunmakta. Arabada bir çeşit silah bulundurmak bir savunma içgüdüsü gibi gözükse de birçok insan farklı sebeplerden dolayı bu tarz silahları saldırı,yaralama hatta öldürme amacıyla kullanmaktadır. Korkutucu değil mi? Ama merak etmeyin. Eğer bu tarz bir saldırıda doğru zamanda doğru hamleyi yapmayı biliyorsanız güvendesiniz demektir. Peki doğru hamleyi yapabilmek nasıl mümkün? Cevabımız “Escrima”.


Escrima, Filipin kökenli ateşsiz silahları temel alan bir savaş sanatıdır. Sıklıkla Kali ve Arnis branşlarıyla karıştırılır çünkü aslında bu branşlarla aynı kökeni paylaşmaktadır. Filipin Savaş Sanatları söz konusu olduğunda genellikle Escrima, Kali ve Arnis branşlarının oluşturduğu ortak bir çatı kastedilir. Bu Filipin kökenli savaş sanatı günümüzde dünyanın dört bir yanında öğretilmektedir. Peki Escrima’yı bu kadar özel yapan şey ne? Bir Escrima eğitmeni (ve aynı zamanda öğrencisi) olarak bu yazıda Escrima’nın temel fikirlerini, öğretilerini ve tekniklerini kısaca anlatmaya çalışacağım.



Silahlar: Escrima’da silahlar iki ana gruba ayrılır: ezici-kırıcı ve kesici-delici. Ezici-kırıcı aletler dendiğinde kastedilen her türlü sopa ve metal çubuktur. Sopanın uzunluğunun ve ağırlığının da önemi vardır. Çünkü ağır sopa konseptinde saldırı ve savunma prensipleri farklılık gösterir. Ağır sopayla saldırırken tutuş hakimiyetini artırmak için iki el de sopayı tutmak için kullanılırken savunmada eğer elinizde hafif bir sopa varsa ağır sopanın gazabına uğramamak için her saldırıda sopanın istikametinden kaçmanız veya sıyrılmanız gerekir. Ezici-kırıcı silahların ağırlığı yani karşı tarafa hasar verecek kısmı silahın ucudur. Dolayısıyla hasarı artırmak için hedefe silahın ucuyla vurulur ve vuruş esnasında uygulanan bilek hareketiyle merkezkaç kuvveti de hasarın arttırılması amacıyla kullanılır. Bu açıdan Escrima fizik biliminin kanunlarından yararlanır.


Diğer yandan kesici-delici aletlerde eğer saplama tarzı bir saldırı yapılmayacaksa silahın ucunun hedefe ilk temas eden nokta olması gerekmez. Aksine silahın ilk temasa geçtiği noktanın kabzaya yakın olması hedeflenir. Böylece temas sağlandıktan sonra silah sıyrılarak kesme işlemi gerçekleştirilir. Escrimada kullanılan bazı kılıç ve bıçak çeşitleri şunlardır: kukri, wakizashi, karambit, tanto..



Açılar: Escrima hem saldırı hem de savunma tekniklerinde açılardan faydalanır. Farklı Escrima ekolleri farklı açılar kullanabilir. Örneğin Büyük Usta Rene Latosa ekolünden gelen Escrima savaşçıları (Escrimador) 5 açılı bir vuruş sistemi kullanır ve savunmaları da bu temel açılardan yola çıkarak dizayn eder. 1. ve 2. açılar yukardan aşşağıya bir vuruş olarak uygulandığında rakibin köprücük kemiğini hedef alır çünkü köprücük kemiği kırılan veya hasar gören bir saldırganın silah tutma becerisi kısmen veya tamamen zedelenmiş olur. Dahası, kafayı hedef almaktan kaçınarak rakibe ağır bir kalıcı hasar veya travma bırakılmaması hedeflenir. Escrimada saldırılar genelde rakibin silahını bıraktırmaya yöneliktir. Saldırılar ağırlıklı olarak ele, bileğe, dirseğe ve omuza yapılır. Aynı vuruş açısı aşağıdan yukarıya doğru da uygulanılabilir. Bu vuruşlar da belaltı bölgesini veya öne doğru eğilmiş bir rakibin yüzünü hedef alabilir. 3. ve 4. açılar yere paralel, birbirine ters istikamette giden iki vuruş açısıdır. Bu vuruş açıları da rakibin üst vücudunun herhangi bir noktasını hedef alabilir. Son olarak 5. açı saplama açısıdır. Düz, yere paralel, aşşağıdan yukarıya, yukardan aşşağıya olan bütün saplamalar 5. açının alanına girer.


Escrima’nın en can alıcı noktası bence şudur: Sopayla, bıçakla veya herhangi bir ateşsiz silahla yapılan teknikler ortak açıları ve prensipleri kullandığı için her türlü günlük eşya ile kullanılabilir. Yani Escrima “hepsi için bir teknik” prensibini benimser. Bu demek oluyor ki teknik bütün silahlar için aynıdır. Günlük hayatta karşılaştığımız bütün eşyalarla bu teknikler uygulanabilir. Şemsiye, pet şişe, kalem, kitap, cep telefonu, anahtar, kredi kartı, gazete, çanta ve birçok günlük eşya bir Escrimador’un elinde ölümcül bir silaha veya ölümcül bir saldırıyı önleyen bir kalkana dönüşebilir.



Mesafeler ve Duruş: Escrima’da temel olarak üç mesafe vardır: yakın, orta ve uzak. Geleneksel olarak duruş pozisyonunda rakibin silahının menzilinin dışında kalmaya çalışılır çünkü rakibin tek bir hamlede saldırı gerçekleştirebilecek mesafede olması Escrimador için pek güvenli değildir. Eğer Escrimador mesafeyi istediği uzaklıkta tutabilirse rakibi ileri hamle yapmak zorunda kalacaktır ve bu da onu savunmasız bir pozisyona düşürecektir. Bununla birlikte üç mesafede de vuruşlar ve bloklar çalışılır. Özellikle orta ve yakın mesafelerde Escrima, rakibi silahsızlaştırmayla (disarm) ve yumuşak kontrollerle etkisiz hale getirebilir. Escrima bu açıdan uygulayıcısına bir seçme şansı verir; saldırganı ezip-delip geçmek veya yumuşak(?) bir şekilde etkisiz hale getirmek.


Escrimada temel duruş boksa benzerdir. Ayaklar omuz genişliğinden biraz daha açıktır. Dizler kırıktır ve ağırlık öne doğru verilir. Escrima uygulayıcısı her an ileriye doğru patlamaya hazırdır. Bu patlayıcı güç rakibi etkisiz hale getirmek için olmazsa olmazdır. Silahı tutan el her an saldırıya ve savunmaya hazırdır. Boşta olan el ise boks gardına benzer bir şekilde yüzü ve özellikle boyun bölgesini koruyacak şekilde konumlandırılır. Silah vuruşlarının arasına boş elle hand-check/follow-up denen vuruşlar eklenebilir. Bu vuruşların amacı rakibin dikkatini dağıtmak veya silah darbesi için uygun bir mesafe oluşturmak olabilir.



Faydaları: Gelelim Escrima’nın faydalarına. Escrima neden önemlidir? Escrima neyi geliştirir? Escrima’nın faydaları nelerdir?


· Koordinasyon: Birçok savaş sanatının aksine, Escrima vücudun sağ ve sol tarafını eşit çalıştırır. İlerleyen seviyelerde başlayan çift sopa, çift bıçak, bir elde sopa bir elde kılıç ve benzeri çalışmalar vücudun dengeli çalışmasını ve beynin iki tarafının da kullanılmasını sağlar.


· Refleks: Her savaş sanatı gibi Escrima da refleksleri geliştirir. Reaksiyon süresini kısaltır. Fakat elbette bu bir profesyonel eşliğinde uzun süreli ve disiplinli bir çalışmayla mümkün olabilir.


· Fiziksel kapasiteyi artırır: Günümüzde birçok insan problemlerin kavgayla çözülemeyeceğinin farkında. Escrimayla ilgilenen insanlar bunu bir spor olarak görür. Savunma sanatları bir spor aktivitesinden maksimum fayda almayı sağlar çünkü uygulayıcıları öz-savunmayı öğrenirken aynı zamanda fit ve sağlıklı birer sporcuya dönüşürler.


· Güçsüzlere şans verir: Diğer savunma sanatlarında rakipler arasında siklet farkı sonucu etkileyen büyük bir faktörken Escrima’da bu fark ele geçirilen silah sayesinde minimuma indirilir. Hey sen! Uzun boylu, iri yarı olan.. kendine çok güveniyorsun değil mi? Peki sana saldıran kişinin elinde bir silah varsa? Hemen eline bir şeyler geçirsen iyi edersin! Belki bir atkı, belki de bir tükenmez kalem. Kim bilir..


Kaynaklar:

https://www.atilimglobal.org/atilimescrima

http://www.dovussanati.com/kali-escrima-arnis.html

https://blackbeltmag.com/arts/escrima/


Yazar: Bilal Alper Yener

146 görüntüleme

+90 542 568 0655